پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٩ - برگزيده تحولات سیاسی جهان - ارکان مائده
برگزيده تحولات سیاسی جهان
ارکان مائده
جابه جايى قدرت در كره شمالى
انتصاب كيم جونگ اون: پس از آن كه كوچكترين پسر رهبر كره شمالى (كيم جونگ ايل) به ژنرالى چهار ستاره ارتقاء يافت و به دو پست مهم در حزب كارگر (حاكم) منصوب شد به نظر مىرسد رهبر اين كشور قصد دارد مقدمات لازم براى به قدرت رسيدن پسر كوچكش را فراهم كند.
كيم جونگ ايل به دليل بيمارى كيم جونگ اون، پسر كوچكش را به مقامات مهمى در حزب حاكم منصوب كرد تا زمينه براى به قدرت رسيدن او فراهم شود. وى ٢٧ سال دارد و تحصيل كرده سوئيس مىباشد. به دليل بسته بودن نظام حاكم بر كره شمالى اطلاعچندانى از »اون« در دست نيست و تنها يك عكس از او تا قبل از انتصابش به دو پست مهم در حزب كارگر يعنى در كميسيون نظامى و كميته مركزى حزب، در رسانههاى بينالمللى انتشار يافته است. البته وى بعد از كسب اين مقامها در جشن شصتمين سالگرد تأسيس حزب كارگر در انظار عموم ظاهر شد. دسترسى به هر نوع اطلاعى درباره كره شمالى به استثناى اخبارى كه خبرگزارى رسمى اين كشور انتشار مىدهد همواره بسيار دشوار بوده است. به اين دليل كه اين نظام بشدت بسته و منزوى مىباشد و سانسور شديد بر رسانهها در اين كشور اعمال مىشود.
نظام سياسى حاكم بر كره شمالى نظامى توتاليتر است. در اين سيستم كمونيستى تنها يك حزب حكمفرما مىباشد و فعاليت احزاب ديگر غيرقانونى است. قدرت اصلى قانونگذارى در دست كميته مركزى مىباشد، مطبوعات و رسانهها كاملاً دولتى هستند و از انواع آزادىها خبرى نيست. اين در حالى است كه سانسور شديد دولتى اعمال مىشود اقتصاد اين كشور ورشكسته و مردم از فقر و كمبود مواد غذايى رنج مىبرند. به اين علت كه پس از دهه ١٩٩٠ ميلادى اقتصاد دولتى كره شمالى به علت از بين رفتن روابط استراتژيك اقتصادى با شوروى به عنوان بزرگترين شريك تجارى كره شمالى و تيره شدن روابط اين كشور با دولت چين به دليل عادىسازى روابط پكن و سئول دچار مشكل شد. تجربه چند سيل و چند خشكسالى در دهههاى اخير باعث ايجاد قحطى شديد در كره شمالى شد و اين كشور را در وضعيت بحرانى و بىثباتى قرار داد به طورى كه اكنون بشدت نيازمند كمكهاى غذايى خارجى مىباشد.
حكومت كره شمالى شباهتهاى زيادى به نظام كمونيستى چين و شوروى سابق دارد اما تفاوتهايى هم با اين دو نظام سياسى دارد به همين دليل اين كشور داراى نظام كمونيستى ويژه مىباشد. در كره شمالى حزب محور قدرت نيست و حكومت موروثى و كيش شخصيت مهم است. به همين دليل در اين كشور شاهد »كيمزدائى« نبودهايم. در حالى كه بعد از مرگ مائو و استالين در چين و شوروى سابق بشدت مائو و استالينزدائى صورت گرفت. اين امر نشان مىدهد حكومت در اين كشورها موروثى نبوده است. برخلاف كره شمالى، به همين دليل روند تغيير و تحول در نظام سياسى اين كشور متفاوت از ديگر نظامهاى كمونيستى مىباشد. (به نقل از هفتهنامه شهروند)
سيستم كره شمالى بعد از به قدرت رسيدن كيم سونگ ايل بوجود آمد و در زمان رهبرى كيم جونگ ايل در سال ١٩٩٤ تثبيت شد. وى پس از به دست گرفتن قدرت در اين كشور روابطش را با دنياى خارج تقريباً قطع كرد و سياست انزواطلبى پدر را شدت بخشيد. كيم سونگ ايل بنيانگذار حكومت كنونى كره شمالى است. در دوران حكومت وى مدل سياسى اين كشور استالينيستى شد و قدرت در دست حزب كارگر قرار گرفت. سونگ تا سال ١٩٩٤ رهبر بلامنازع كره شمالى بود. اعلاميه معروف »جوچه« منسوب به وى است. از سال ١٩٩٥ طبق اين اعلاميه بايد كرهاىها از هويت ملى خود دفاع كنند، غرور ملى خود را از دست ندهند و تنها به حضور خود متكى باشند. با اينكه دو كشو چين و شوروى سابق به پيونگ يانگ كمك بسيار زيادى كردند كيم سونگ ايل در اعلاميه جوچه به مردم كشورش توصيه كرد كه متوجه باشند كارى نكنند كه اين دو دولت دوست براى تغيير سياستهاى ملى كره شمالى اعمال نفوذ كنند. بدين جهت به نظر مىرسد كشورى كه تاريخ طولانى از اشغال و مقاومت عليه اشغال را تجربه كرده است، رهبر آن به فكر استقلال و خودكفائى كشور باشد و سياست انزواطلبى را در پيش بگيرد.
از سال ١٩٧٢ بود كه بحث جانشينى كيم جونگ ايل مطرح شد.ايل جوان، بإ؛ ّّ راهنمايىهاى پدر به تدريج راه و رسم كنترل حزب و حكومت را آموخت. از اين رو هنگامى كه كيم سونگ ايل در سال١٩٩٤ فوت كرد وى در امر حكومتدارى داراى چندين سال تجربه بود. روند به قدرت رسيدن جونگ ايل جوان، در كنفرانس قبلى حزب كارگر در سال ١٩٨٠ هنگامى آغاز شد كه وى به چند پست مهم منصوب شد. از جمله عضويت در دفتر سياسى حزب كارگران، انتصاب به عنوان مرد شماره دو كميسيون نظامى احزاب، ارتقاى مقام به فرماندهى كل ارتش خلق كره و انتصاب به عنوان رئيس شوراى دفاع ملى. وى اكنون بيمار است و به همين دليل با برگزارى نشست حزب كارگر پس از سى سال، مقامها را به پسر كوچك خود اعطا كرده است. اين احتمال وجود دارد بعد از مرگ رهبر كره شمالى كيم جونگ اون جانشين وى گردد و اين تغيير مهمى در اين كشور اتمى است كه تغييرات در آن به كندى صورت مىگيرد. سفر كيم جونگ ايل به همراه همسر و پسر كوچكش به پكن در راستاى همين هدف صورت گرفت. چين يكى از حاميان كره شمالى است كه هميشه از پيونگ يانگ دفاع مىكند و با اين كشور رابطه نزديك دارد. خبرگزارى آسوشيتدپرس به نقل از روزنامه مردمسالارى گزارش مىدهد كه چين يكى از معدود متحدان و حلقه نجات اقتصاد كره شمالى، فشارها بر كشور همسايه خود را به منظور اصلاح عميق اقتصاد خود و فرونشاندن تنشها با كره جنوبى تشديد كرده است. در همين راستا يكى از پژوهشگران مؤسسه پژوهشى جامعه آسيا كه در يكى از كشورهاى آسيا مىباشد، تحقيقات مهمى را درباره كره شمالى در سالهاى اخير به چاپ رسانده است. وى معتقد است بهترين راه حل براى حل مشكلات اقتصادى كره شمالى در تعامل اقتصادى مىباشد. از منظر وى نظام بسته كره شمالى بر مبناى اقتصاد بسته و متمركز شكل گرفته است. براى تغيير در چنين نظامى يكى از بهترين راهها بازكردن تدريجى اقتصاد كره شمالى باتكيه بر تجارت با اين كشور است. اين نويسنده معتقد است اصلاحات اقتصادى بازار محور در اين كشور زمينه را براى اصلاحات سياسى آماده مىسازد. به اين ترتيب به نظر مىرسد در كشورى كه تغييرات در آن لاكپشتى صورت مىگيرد شاهد تحولاتى خواهيم بود.
اين انتصاب در كره شمالى به عنوان مقدمهاى براى انتقال قدرت به كيم جونگ اون مىباشد. اين در حالى است كه پنج نفر ديگر از جمله خواهر و شوهر خواهر كيم جونگ ايل به مناصب مهمى دست يافتهاند تا حاميان رهبر جديد كه تجربه چندانى در امر حكومتدارى ندارد باشند. در همين راستا سايت ديپلماسى ايرانى مىنويسد گزارشها حكايت از اين دارند كه از تابستان گذشته اكثر گزارشهاى حكومتى به دست جونگ اون مىرسيده و در واقع از تابستان سال ٢٠١٠ وى در تمامى مسائل حكومتى كره شمالى به استثناى سياست خارجى به اختيارات پدرش دست يافته است. اين در حالى است كه پسر بزرگ رهبر كره شمالى، كيم جونگ نام با زمامدارى موروثى در كشورش مخالفت كرده است. وى انتصاب برادر كوچكتر را به عوامل داخلى نسبت داد. اما از آن جايى كه كيم جونگ نام به دليل بىلياقتى اعتبار چندانى براى پدرش ندارد و در جامعه كره هم نفوذ و نقش ندارد، صحبتهاى وى ارزش چندانى نخواهد داشت.
شوراى عالى مشورتى صلح افغانستان
مصالحه با شورشيان مسلح: اين شورا كه با هدف مصالحه با مخالفان مسلح دولت افغانستان آغاز به كار كرد، اعلام كرد آماده مذاكره با مخالفان در داخل و يا خارج از اين كشور مىباشد. تشكيل اين شورا گامى براى تحقق طرح مصالحه جرگه مشورتى صلح به شمار مىآيد.
شوراى عالى مشورتى صلح افغانستان كه هدف آن فراهم كردن زمينه گفتوگو با مخالفان مسلح دولت كرزاى مىباشد روز ١٥ مهر به مدت چهار روز در كاخ رياست جمهورى آغاز به كار كرد. حامد كرزاى، رئيس جمهور افغانستان در طى يك سخنرانى اظهار داشت كه تلاشهاى صلح دولت افغانستان با طالبان از حمايت بينالمللى برخوردار است. وى خطاب به اعضاى شورا گفت كه شوراى عالى صلح در تصميمهاى خود مستقل و خودمختار است. اين شورا ٦٨ عضو دارد كه ٨ عضو آن از زنان افغان مىباشند. اين شورا از حمايت جامعه جهانى برخوردار است.
شوراى مشورتى صلح كه متشكل از اعضاى سابق طالبان، رهبران مجاهدين، رهبران قبايل، شمارى از مقامهاى سابق و كنونى دولت افغانستان مىباشد براساس تصميم جرگه مشورتى صلح افغانستان كه در خرداد سال گذشته برگزار شد، تشكيل گرديد. اين جرگه كه با حضور ١٦٠٠ نفر از رهبران قبايل و سياستمداران افغان در كابل برگزار شد طى قطعنامهاى ١٦ مادهاى طرحهايى را براى برون رفت از بحران كنونى افغانستان ارائه كرد. شروع به كار اين جرگه صلح با حملات موشكى طالبان همراه شد و اين گروه مخالفت خود را با اين نوع تجمعات اعلام كردند و آن را ترفند خارجىها دانستند. اما دولت كرزاى به درخواست جرگه، تعدادى از زندانيان طالبان را آزاد كرد و سازمان ملل متحد هم به درخواست اين جرگه اسامى رهبران طالبان را از فهرست سياسى خود حذف كرد. جرگه به كار خود ادامه داد و كرزاى تلاشهايش را براى برقرارى صلح آغاز كرد. وى با سياستمداران و رهبران جهادى درباره تشكيل شوراى مشورتى صلح و فهرست اعضاى آن به رايزنى پرداخت. به اين ترتيب حامد كرزاى توانست شوراى مشورتى عالى صلح را برگزار كند. آقاى كرزاى در مبارزات انتخاباتى خود در سال ١٣٨٨ مصالحه با طالبان را از برنامههاى اصلى خود در دور دوم رياست جمهورىاش اعلام كرده بوده و اكنون بايد آن را عملى كند.
رياست اين شورا به عهده برهان الدين ربانى، رئيس جمهور سابق افغانستان گذاشته شد. وى در دهه هشتاد ميلادى، زمانى كه افغانستان در اشغال ارتش شوروى سابق بود رهبرى يكى از مهمترين احزاب مهم جهادى يعنى حزب جمعيت اسلامى افغانستان را به عهده داشت. وى در سال ١٩٩٢ رئيس جمهور افغانستان شد. در دوران حكومت طالبان وى تنها بر ده درصد خاك اين كشور حكومت مىكرد. با حمله امريكا به افغانستان و شكست طالبان حامد كرزاى رئيس جمهور افغانستان انتخاب شد. ربانى اكنون نماينده پارلمان است و در نه سال گذشته سرگرم فعاليتهاى سياسى است از رهبرى ائتلاف مخالفان سياسى حامد كرزاى تا رياست مشورتى صلح افغانستان. در اين شورا شمارى از رهبران جهادى عضو هستند از جمله صبغت الله مجددى (رئيس مجلس سنا)، محمد محقق و رسول سياف، آيت الله آصف محسنى از اعضاى سابق گروه طالبان افرادى همچون مولوى ارسلا رحمانى، وزير دادگسترى و رئيس دادگاه عالى طالبان عضويت دارند اين نخستين بارى است كه شمارى از مقامهاى سابق رژيم طالبان شامل برنامه رئيس جمهور افغانستان براى مصالحه با گروههاى شورشى مىشوند. با مشخص شدن اعضاء شوراى صلح، اين شورا كار خود را آغاز كرده است اما سؤالى كه مطرح مىشود آيا تلاش حامد كرزاى براى برقرارى صلح در افغانستان مؤثر واقع خواهد شد؟ با توجه به اينكه طالبان گفتهاند زمانى وارد مذاكرات صلح خواهند شد كه نيروهاى ائتلاف بينالمللى از كشور خارج شده باشند؛ بايد گفت كه مأموريت شوراى صلح و برقرارى آرامش و امنيت براى مردمى كه سه دهه است از جنگ و خونريزى به ستوه آمدهاند مأموريتى دشوار است. بنابراين مصالحه با اين گروه مسلح نياز به يك اراده قوىتر از گذشته را مىخواهد كه حمايت جامعه جهانى را هم به دنبال داشته باشد. اين اراده سياسى وقتى قوىتر مىشود كه ما شاهد عدم دخالت بيگانگان همچون پاكستان و برخى از كشورهاى عربى در افغانستان باشيم.
بنابراين متقاعد كردن اين كشورها كار مهمى در برقرارى صلح مىباشد. از طرف ديگر همكارى كشورهاى همسايه، در مبارزه با شورشيان (عدم حمايت از آنها) و دعوت از همه گروههاى افغان در مذاكرات صلح احتمال رسيدن به صلحى پايدار را نويد خواهد داد.